Je wilt graag zwanger worden en je weet dat je zwaarder bent dan gezond is. Misschien vraag je je af of je eerst moet afvallen, of dat het ook zo kan. Hier lees je wat Thuisarts, de overheid en Nederlands onderzoek zeggen over overgewicht, vruchtbaarheid en afvallen vóór de zwangerschap.
Kun je zwanger worden met overgewicht?
Zwanger worden met overgewicht kan, maar het kan langer duren, schrijft het ministerie van VWS. Volgens Thuisarts kan overgewicht de kans op een eisprong verkleinen. Bij een BMI van 30 of meer werken je hormonen minder goed; als je minder zwaar bent, word je makkelijker zwanger. Veel te zwaar zijn geeft ook meer kans op problemen in de zwangerschap. Voor hulp bij afvallen kun je bij je huisarts terecht.
Hoe beïnvloedt overgewicht je vruchtbaarheid?
Thuisarts noemt overgewicht als een van de redenen waardoor de kans op een eisprong kleiner kan zijn. Ook als je te weinig weegt, als je snel veel afvalt of heel hard sport, kan die kans kleiner zijn.
Ben je veel te zwaar, met een BMI van 30 of hoger, dan werken je hormonen volgens Thuisarts minder goed, waardoor zwanger worden lastiger is. Als je minder zwaar bent, werken je hormonen weer beter en word je makkelijker zwanger.
Een factsheet van het ministerie van VWS (oktober 2023) schrijft: bij overgewicht én bij ondergewicht kan het langer duren om zwanger te worden.
Wat betekent overgewicht voor de zwangerschap?
Bij een BMI van 30 of hoger heb je volgens Thuisarts meer kans op:
- zwangerschapsdiabetes, waardoor je baby groot kan worden en de bevalling lastiger is
- een hoge bloeddruk; dat is meestal niet erg, maar soms gevaarlijk, bijvoorbeeld bij zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie)
Voor je baby noemt Thuisarts meer kans op een te vroege geboorte en op een ziekte, zoals een open ruggetje of problemen met het hart.
Volgens de factsheet van VWS verkleint afvallen vóór de zwangerschap de risico’s die bij overgewicht horen, zoals hoge bloeddruk, zwangerschapsdiabetes en complicaties bij en na de bevalling. Ben je al zwanger met overgewicht, lees dan zwanger met overgewicht.
Helpt afvallen om zwanger te worden?
Thuisarts schrijft: als je minder zwaar bent, werken je hormonen weer beter en word je makkelijker zwanger. Gezond leven kan je volgens Thuisarts vruchtbaarder maken en de kans op een gezond kind vergroten.
In een groot Nederlands onderzoek (de LIFEstyle-studie, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine in 2016) kregen 577 vrouwen van 18 tot 39 jaar met een BMI van 29 of hoger en verminderde vruchtbaarheid ofwel eerst maximaal zes maanden leefstijlbegeleiding, ofwel meteen een vruchtbaarheidsbehandeling. Het onderzoek liet dit zien:
- De vrouwen met begeleiding vielen in zes maanden gemiddeld 4,4 kilo af, tegen 1,1 kilo in de andere groep; 38 procent haalde het doel van 5 procent gewichtsverlies.
- In de leefstijlgroep bevielen 27 van de 100 vrouwen binnen 24 maanden vaginaal van een gezonde baby na een voldragen zwangerschap. In de groep die meteen met vruchtbaarheidsbehandeling begon, waren dat 35 van de 100 vrouwen.
- In de leefstijlgroep kwamen doorgaande zwangerschappen na een spontane bevruchting vaker voor: 26 procent tegenover 16 procent in de andere groep. Ook waren er minder vruchtbaarheidsbehandelingen nodig.
Hoe val je af als je zwanger wilt worden?
Thuisarts noemt deze mogelijkheden:
- gezond eten en voldoende bewegen
- hulp van je huisarts, een diëtist of een fysiotherapeut
- een leefstijlprogramma met een coach
- soms medicijnen om af te vallen; dat bespreek je met je huisarts
Snel veel afvallen kan volgens Thuisarts juist ook de kans op een eisprong verkleinen.
Heb je PCOS, lees dan ook PCOS en zwanger worden. Daarin staat wat de Nederlandse richtlijn zegt over afvallen bij PCOS en kinderwens.
En een maagverkleining?
Lukt afvallen niet, dan kun je volgens Thuisarts met je huisarts bespreken of een maagverkleining mogelijk is. Na een maagverkleining val je meestal snel af en heb je na ongeveer een jaar een gezonder gewicht. Je wordt dan makkelijker zwanger, en de kans op zwangerschapsdiabetes, een hoge bloeddruk of zwangerschapsvergiftiging en een te grote baby wordt kleiner.
Een maagverkleining heeft volgens Thuisarts ook risico’s, zoals een ontsteking of een bloeding. Krijg je na de operatie te weinig vitamines en voedingsstoffen binnen, dan kan je baby te klein zijn. Thuisarts adviseert daarom gezond te eten en multivitaminen te slikken. Het is nog niet duidelijk of een maagverkleining ook de kans verkleint dat je baby met een ziekte of te vroeg geboren wordt.
Wacht volgens Thuisarts na een maagverkleining minstens een jaar voordat je zwanger wordt, zodat je lichaam kan herstellen. Gebruik in dat jaar een voorbehoedmiddel en overleg met je arts welk middel je kiest.
Begin ook met foliumzuur
Wil je zwanger worden, dan adviseert Thuisarts foliumzuur. Hoeveel je slikt en wanneer je begint, lees je in foliumzuur bij kinderwens.
Wanneer naar de huisarts?
Volgens Thuisarts bel je op werkdagen je huisarts als je veel te zwaar bent, zwanger wilt worden en hulp wilt bij afvallen, of als je wilt weten of een maagverkleining voor jou kan. Ook als je een maagverkleining hebt gehad en zwanger wilt worden of zwanger bent.
Ben je na een jaar proberen nog niet zwanger, ga dan naar je huisarts, schrijft Thuisarts. Maak ook een afspraak als vrijen niet goed lukt, of als je niet weet of en wanneer je een eisprong hebt. Ga samen met je partner.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je huisarts, gynaecoloog of diëtist.