Roze of paarse strepen op je buik, borsten of heupen: veel vrouwen krijgen ze tijdens de zwangerschap. In de winkel liggen tientallen crèmes en oliën die striae zouden voorkomen. Hier lees je wat onderzoek daarover zegt, hoe striae na de bevalling veranderen en wat je er later aan kunt doen.
Kun je striae door de zwangerschap voorkomen?
Waarschijnlijk niet met een crème of olie. Een Cochrane-overzicht van zes onderzoeken met samen ongeveer 800 vrouwen vond geen bewijs van hoge kwaliteit dat een middel op de huid striae voorkomt. Volgens het huisartsentijdschrift Huisarts en Wetenschap krijgt ongeveer de helft van de zwangeren striae. Ze worden in de loop van de tijd minder zichtbaar; een behandeling die striae geneest, bestaat volgens dat tijdschrift niet.
Wat zijn striae?
Striae zijn strepen in de huid die ontstaan doordat de huid overrekt wordt, schrijft Huisarts en Wetenschap (2007). Ze ontwikkelen zich volgens dat artikel in periodes waarin het lichaam meer steroïdhormonen maakt, zoals in de zwangerschap. De Britse gezondheidsdienst NHS schrijft dat striae vaak ontstaan door snelle groei of gewichtstoename.
Volgens Huisarts en Wetenschap krijgt ongeveer 50 procent van de zwangeren striae, meestal tussen de zesde en zevende maand.
Helpen crèmes en oliën tegen striae?
Er is weinig bewijs dat ze werken.
- Cochrane-overzicht (Brennan en collega’s, 2012). De onderzoekers bundelden zes gerandomiseerde onderzoeken met samen ongeveer 800 vrouwen. Ze keken naar middelen als olijfolie, cacaoboter en crèmes met vitamine E of hyaluronzuur. Smeren voorkwam geen striae tijdens de zwangerschap. De onderzoekers vonden geen goed bewijs voor een van de middelen.
- NHS (2024). Er is maar heel weinig bewijs dat crèmes en lotions werken.
- Huisarts en Wetenschap (2007) beschreef twee kleinere onderzoeken, uit een oudere versie van hetzelfde Cochrane-overzicht, waarin een combinatiecrème wel minder striae gaf. Volgens het artikel was onduidelijk of dat kwam door een van de bestanddelen of door het masseren.
Huisarts en Wetenschap concludeerde in 2007 dat striae in de zwangerschap mogelijk (enigszins) voorkomen kunnen worden door dagelijks te masseren met (combinatie)crèmes. Het latere Cochrane-overzicht uit 2012 vond geen bewijs van hoge kwaliteit voor een van de onderzochte middelen. Ook de NHS schrijft dat er maar heel weinig bewijs is dat crèmes en lotions werken.
Gaan striae na de bevalling weg?
Striae worden in de loop van de tijd minder zichtbaar, schrijft Huisarts en Wetenschap. Volgens de NHS zijn ze eerst meestal donkerder en vervagen ze daarna, maar verdwijnen ze misschien niet helemaal.
Een behandeling die striae geneest, bestaat volgens Huisarts en Wetenschap niet.
Kun je striae laten weghalen?
| Behandeling | Wat de bronnen zeggen |
|---|---|
| Crème met tretinoïne (een retinoïde) | Kan volgens Huisarts en Wetenschap helpen, vooral bij recent ontstane striae, maar de onderzoeken waren klein. Bijwerkingen zijn volgens dat artikel onder meer vervelling en roodheid van de huid. Retinoïdecrèmes gebruik je volgens de NHS niet als je zwanger bent, omdat ze je baby kunnen schaden; ook apotheek.nl zegt over tretinoïne op de huid: niet gebruiken als je zwanger bent. Geef je borstvoeding? Volgens apotheek.nl is niet bekend of tretinoïne in de moedermelk komt en of het slecht is voor de baby. Vraag je arts of apotheker of je het mag gebruiken, en smeer het niet op je borst of op of rond je tepels |
| Laser- of lichtbehandeling | Effect onduidelijk, en een verbetering is vaak maar tijdelijk (Huisarts en Wetenschap). Bij een donker huidtype bestaat bij laserbehandelingen een verhoogd risico op pigmentveranderingen, zoals donkere of lichte vlekken. Of een behandeling geschikt is, hangt onder meer af van het type laser en de huid. Laat dit beoordelen door een dermatoloog met ervaring met donkere huidtypen. Kan volgens de NHS het uiterlijk verbeteren, maar haalt striae niet weg |
| Microdermabrasie | Kan volgens de NHS het uiterlijk verbeteren, maar haalt striae niet weg |
In het Verenigd Koninkrijk zijn deze behandelingen volgens de NHS niet via de NHS beschikbaar en betaal je ze zelf. Over vergoeding in Nederland zeggen de bronnen die we bekeken niets.
Onze persoonlijke ervaring met Bio-Oil en ALHYDRAN
Bij het verzorgen van bestaande striae en een operatielitteken na een schildklieroperatie hebben we zelf Bio-Oil en ALHYDRAN afwisselend gebruikt. Onze ervaring was positief: de striae zijn inmiddels bijna helemaal vervaagd. We kunnen niet vaststellen in hoeverre dit door de producten komt, omdat striae ook vanzelf minder zichtbaar kunnen worden.
Het is één persoonlijke ervaring, geen bewijs. Het verandert ook niets aan wat onderzoek laat zien: er is geen bewijs van hoge kwaliteit dat crèmes en oliën zwangerschapsstriae voorkomen.
Bio-Oil Huidverzorgingsolie is een olie met onder meer minerale olie, plantaardige oliën, vitamine E en vitamine A (retinylpalmitaat). De fabrikant noemt de olie veilig tijdens de zwangerschap en tijdens de borstvoeding, maar raadt aan hem niet op de tepels te smeren. Over vitamine A in cosmetica schrijft de Britse informatiedienst UKTIS dat er geen onderzoek is naar de veiligheid tijdens de zwangerschap, maar dat de hoeveelheid die via de huid in je bloed komt waarschijnlijk heel klein is. Twijfel je, vraag het dan aan je arts of apotheker.
ALHYDRAN is een crème met aloë vera en vitamine E en C, zonder parfum. De fabrikant brengt de crème op de markt als medisch hulpmiddel voor de verzorging van de huid na wondgenezing, zoals bij littekens en brandwonden. Striae noemt de fabrikant niet als toepassing, en over zwangerschap of borstvoeding vonden we bij de fabrikant geen informatie.
Striae en afvallen na de bevalling
Striae ontstaan volgens de NHS vaak bij snelle groei of gewichtstoename. Wat je na de bevalling per periode aan gewichtsverlies kunt verwachten, lees je in hoeveel val je af na de bevalling. Hoeveel aankomen tijdens de zwangerschap past bij jouw gewicht, lees je in hoeveel aankomen tijdens de zwangerschap normaal is.
Na de zwangerschap kunnen ook je buikspieren nog uit elkaar staan. Meer daarover lees je in diastase na de bevalling.
Wanneer naar de huisarts?
Striae zijn volgens de NHS onschuldig. De NHS noemt wel situaties waarin je naar de huisarts gaat: als je grote striae hebt en meer vet op je borst en buik terwijl je armen en benen dun zijn, als er vet ophoopt in je nek en schouders, of als je een rood, opgezet en rond gezicht hebt. Dat kunnen tekenen zijn van het syndroom van Cushing.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je huisarts, verloskundige of dermatoloog.