Je wilt graag zwanger worden, maar je menstruatie komt onregelmatig of blijft weg, en je hebt gehoord dat het met PCOS lastiger kan zijn. Vrouwen met PCOS hebben vaak meer moeite met zwanger worden, schrijft Thuisarts, omdat ze minder vaak en onregelmatig een eisprong hebben. Toch zijn er manieren om de kans te vergroten. Hier lees je wat Thuisarts en de Nederlandse richtlijn zeggen over pco en zwanger worden.
Kun je zwanger worden met PCOS?
Ja, dat kan. Bij PCOS heb je minder vaak en onregelmatig een eisprong, en volgens Thuisarts is niet te voorspellen of en wanneer je een eisprong krijgt. Zwanger worden zonder behandeling kan wel. Bij overgewicht raadt de arts meestal aan eerst af te vallen; veel vrouwen krijgen dan vanzelf weer een eisprong. Heb je een gezond gewicht en lukt zwanger worden niet, dan zijn er pillen die bij 8 van de 10 vrouwen een eisprong geven.
Wat is PCOS?
PCOS staat voor polycysteus-ovariumsyndroom. Volgens Thuisarts zitten er bij PCOS meer blaasjes in je eierstokken, heb je vaak geen eisprong en maken je eierstokken te veel mannelijke hormonen. Je kunt daardoor onder meer last hebben van:
- een onregelmatige of uitblijvende menstruatie
- acne
- meer haargroei op bijvoorbeeld je bovenlip, kin of onderbuik
- overgewicht
Volgens patiëntenvereniging Freya heeft ongeveer 5 tot 10 procent van de vrouwen een vorm van PCOS.
Een nieuwe naam: PMOS
In mei 2026 is in het medische tijdschrift The Lancet een nieuwe naam voor de aandoening gepubliceerd, na een internationale consensus (Teede en collega’s). Voortaan heet de aandoening polyendocrien metabool ovarium syndroom (PMOS); daarvoor geldt een overgangsperiode van 3 jaar. Volgens een notitie in de Nederlandse richtlijn is de oude naam onjuist en onvolledig, omdat die verwijst naar cysten in de eierstokken en de hormonale en metabole kenmerken niet dekt. De nieuwe naam wordt doorgevoerd als de richtlijn wordt bijgewerkt. Thuisarts gebruikt nog de naam PCOS, en daarom doen wij dat in dit artikel ook.
Afvallen bij PCOS en kinderwens
Heb je overgewicht en wil je zwanger worden? Dan adviseert de arts volgens Thuisarts meestal eerst af te vallen, met gezond eten en voldoende bewegen. Veel vrouwen krijgen dan vanzelf weer een eisprong, en dat vergroot de kans om zwanger te worden.
De Nederlandse richtlijn PCOS / PMOS is daarover concreet:
- Gezonde leefstijl voor iedereen. De richtlijn adviseert alle vrouwen met PCOS een gezonde leefstijl, met aandacht voor gezonde voeding en regelmatig bewegen.
- Bij overgewicht een gecombineerde aanpak. De richtlijn adviseert een gecombineerde leefstijlinterventie, bij voorkeur met gezonde voeding, beweging en gedrag. Het doel is minder gewicht, minder buikvet en minder insulineresistentie.
- Een haalbaar doel. Als voorbeeld van een haalbaar doel noemt de richtlijn 5 tot 10 procent gewichtsverlies binnen zes maanden bij vrouwen met overgewicht. Dat leidt volgens de richtlijn tot significante klinische verbeteringen.
- Ook zonder afvallen zinvol. Een gezonde leefstijl kan volgens de richtlijn je gezondheid en kwaliteit van leven verbeteren, ook als je niet afvalt.
Weeg je bijvoorbeeld 90 kilo, dan is 5 tot 10 procent ongeveer 4,5 tot 9 kilo.
Een eerlijke kanttekening: in het onderzoek waarop deze adviezen in de richtlijn steunen, keken de studies niet naar zwangerschap of geboorte. Ze lieten wel effect zien op onder meer gewicht, buikomtrek, insuline en testosteron.
Hulp bij afvallen kun je volgens Thuisarts krijgen van de praktijkondersteuner, een leefstijlcoach, diëtist, fysiotherapeut of oefentherapeut. De richtlijn noemt ook een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Vraag je huisarts wat bij jou past.
Over afslankmedicijnen adviseert de richtlijn (2021): gebruik geen anti-obesitasmedicatie tijdens een vruchtbaarheidsbehandeling van vrouwen met PCOS, omdat het risico op bijwerkingen niet opweegt tegen de mogelijke voordelen. Die module gaat over de oudere middelen sibutramine en orlistat.
Gezond leven voor je zwanger wordt
Gezond leven is altijd belangrijk als je zwanger wilt worden, schrijft Thuisarts. Daarbij horen gezond eten, geen alcohol en niet roken.
De richtlijn adviseert artsen om met vrouwen met PCOS die zwanger willen worden onder meer een verhoogd BMI, een verhoogde bloeddruk, roken en alcohol, ongunstige voeding, te weinig bewegen, slaapproblemen en hun mentale en emotionele gezondheid te bespreken. Ook adviseert de richtlijn om bij zo’n gesprek te onderzoeken of je bloedsuiker goed is: de richtlijn noemt screening op een gestoorde glucosetolerantie en diabetes.
Word je zwanger met overgewicht, dan gelden er aparte adviezen voor hoeveel je mag aankomen. Die lees je in zwanger met overgewicht.
Behandeling als zwanger worden niet lukt
Thuisarts beschrijft de stappen als het niet vanzelf lukt:
- Doorverwijzing. Heb je een gezond gewicht en lukt zwanger worden niet, dan verwijst de huisarts je door naar een gynaecoloog of vruchtbaarheidsarts.
- Pillen voor een eisprong. Je krijgt meestal pillen met letrozol of clomifeen, die je 5 dagen slikt. Soms maakt de arts een echo om te zien of de eiblaasjes goed groeien. Soms krijg je de medicijnen samen met iui (intra-uteriene inseminatie).
- Na 6 behandelingen niet zwanger. Dan bespreek je met je arts of je doorgaat met de pillen (nog maximaal 6 keer), overstapt op prikken met gonadotrofine (maximaal 12 keer) of een pauze neemt en weer zelf probeert zwanger te worden.
Hoe groot is de kans?
Volgens Thuisarts krijgen 8 van de 10 vrouwen met PCOS een eisprong door de pillen. Van die 8 vrouwen worden er 4 binnen 6 maanden zwanger; bij de andere 4 duurt het langer. De 2 van de 10 vrouwen die geen eisprong krijgen, worden met deze pillen niet zwanger.
Mogelijke bijwerkingen van letrozol en clomifeen zijn volgens Thuisarts moeheid, duizeligheid, opvliegers, hoofdpijn en je vaker somber of boos voelen. Ook is de kans op een tweeling iets groter, en een tweelingzwangerschap heeft meer risico’s, zoals te vroeg bevallen en ziektes bij je kinderen.
Een behandeling kan zwaar zijn. Rust nemen, praten met je partner of anderen en eventueel steun van een psycholoog of praktijkondersteuner kunnen helpen, schrijft Thuisarts. Ook contact met andere vrouwen met PCOS kan steun geven; Thuisarts noemt daarvoor de patiëntenverenigingen Freya en Stichting PCOS.
Wanneer bel je je arts?
Bel je arts als je tijdens de behandeling snel zwaarder wordt, heftige buikpijn krijgt en heel misselijk bent, adviseert Thuisarts. Misschien reageren je eierstokken dan te heftig op de behandeling.
Volgens Thuisarts maak je bij PCOS een afspraak bij je huisarts als je zwanger wilt worden of hulp wilt bij afvallen. Ook als je langer dan 1 jaar niet ongesteld bent en geen voorbehoedmiddel met hormonen gebruikt, ga je naar de huisarts.
Ben je zwanger geworden en vraag je je af hoeveel je mag aankomen? Lees dan hoeveel aankomen tijdens de zwangerschap normaal is.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je huisarts, gynaecoloog of vruchtbaarheidsarts.