Je baby is geboren, maar de weegschaal staat nog niet waar hij vóór je zwangerschap stond. Een deel van de kilo’s verdwijnt meteen, de rest gaat in een ander tempo. Hieronder lees je wat je in welke periode kunt verwachten.
Hoeveel val je af na de bevalling?
Na de bevalling val je meteen af door de geboorte van je baby en het verlies van de placenta en het vruchtwater. In de weken daarna verlies je extra vocht, neemt je bloedvolume af en krimpt je baarmoeder. De grootste daling zit in de eerste zes weken. In een Amerikaans onderzoek was na zes weken ongeveer de helft van de aangekomen kilo’s weer weg. Daarna gaat het langzamer, en hoeveel je afvalt, verschilt per vrouw.
Direct na de bevalling
Tijdens een zwangerschap kom je volgens De Verloskundige gemiddeld zo’n twaalf kilo aan, de een meer en de ander minder. Dat gewicht is lang niet allemaal vet. Het bestaat uit je baby, het vruchtwater, de placenta, je gegroeide baarmoeder, extra bloed, vocht in je benen, voeten en handen, en een deel vetreserve.
Bij de geboorte ben je een deel daarvan in één keer kwijt: je baby, de placenta en het vruchtwater. Hoeveel kilo dat is, verschilt per bevalling.
De eerste zes weken: vocht, bloed en baarmoeder
In de weken na de bevalling raakt je lichaam het extra vocht kwijt. Hoe lang dat duurt en wanneer zwelling een reden is om te bellen, lees je in vocht vasthouden na de bevalling. Je bloedvolume gaat terug naar het niveau van vóór de zwangerschap en je baarmoeder krimpt weer.
Dat maakt de eerste weken tot de periode waarin je het snelst afvalt. Een overzichtsstudie van McKinley en collega’s (2018) beschrijft dat het gewichtsverlies het grootst is in de eerste zes weken, en vooral in de eerste twee tot drie weken. In een Amerikaans onderzoek onder 985 vrouwen, met gegevens uit 1980 tot 1990, was na zes weken ongeveer de helft van de aangekomen kilo’s verdwenen.
Na zes weken zijn je bloedvolume en je baarmoeder volgens het overzicht weer op hun oude niveau. Wat je dan nog extra weegt, is vooral vetreserve.
Na zes weken gaat het langzamer
Vetreserve verdwijnt niet vanzelf in een paar weken. Het Amerikaanse Institute of Medicine adviseert een gewichtsverlies van ongeveer 0,8 kilo per maand in de eerste zes maanden na de bevalling. Dat advies wordt aangehaald in de overwegingen van de Nederlandse richtlijn Overgewicht en obesitas, ongeacht of er sprake is van obesitas. Dat is een algemeen uitgangspunt en geen voorspelling voor jouw persoonlijke gewichtsverloop.
| Periode | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Bij de geboorte | Je baby, de placenta en het vruchtwater zijn weg |
| Eerste 2 tot 3 weken | Snelste gewichtsverlies, onder meer door vocht |
| Tot 6 weken | Bloedvolume en baarmoeder weer op oud niveau |
| Eerste 6 maanden | IOM-advies: ongeveer 0,8 kilo per maand |
Ook de Britse richtlijn van NICE uit 2010 vraagt zorgverleners om vrouwen een realistisch beeld te geven van hoe lang het duurt om de zwangerschapskilo’s kwijt te raken.
Hoeveel kilo houden vrouwen over?
Lang niet iedereen is na een jaar terug op het oude gewicht. In twee Amerikaanse onderzoeken uit het overzicht van McKinley woog ongeveer een kwart van de vrouwen een jaar na de bevalling nog 4,5 kilo of meer dan vóór de zwangerschap: 24 procent in het ene onderzoek, 27 procent in het andere.
Dat zijn Amerikaanse cijfers, dus ze zeggen niet precies hoe het in Nederland is. Ze laten wel zien dat een paar kilo meer na een jaar geen uitzondering is.
Voor vrouwen met obesitas raadt de Nederlandse richtlijn aan om na de bevalling minstens het gewicht kwijt te raken dat tijdens de zwangerschap is aangekomen. Meer over zwanger zijn met overgewicht lees je in zwanger met overgewicht.
Val je sneller af met borstvoeding?
Borstvoeding kan bij sommige vrouwen bijdragen aan gewichtsverlies, schrijft het Voedingscentrum. Wetenschappelijk onderzoek geeft geen eenduidig beeld. In het overzicht van McKinley vond de meerderheid van de onderzoeken naar borstvoeding geen verband met gewichtsverlies na de bevalling. Vier van de vijf onderzoeken van de hoogste kwaliteit vonden wel een verband.
Wat borstvoeding voor jouw gewicht kan betekenen en waarom lijnen in die periode wordt afgeraden, lees je in afvallen met borstvoeding. Daar staat ook wat je doet als je juist snel afvalt zonder dat je daar moeite voor doet.
Rustig afvallen na de bevalling
Na de bevalling past een rustig tempo, met gezond eten en geleidelijk weer bewegen. Volgens NICE heeft geleidelijk gewichtsverlies door gezond eten en regelmatig bewegen geen nadelig effect op de hoeveelheid of kwaliteit van je moedermelk. NICE vraagt zorgverleners daarbij rekening te houden met de zorg voor je baby en eventuele andere kinderen, met hoe moe je bent en met eventuele gezondheidsklachten.
Geef je borstvoeding? Ga dan niet op eigen initiatief lijnen. Het Voedingscentrum raadt actief lijnen tijdens de borstvoeding af.
Zijn je zwangerschap en bevalling zonder complicaties verlopen, dan kun je volgens het Britse advies dat NICE aanhaalt meteen beginnen met rustig bewegen, zoals wandelen, bekkenbodemoefeningen en rekken. Met intensieve, stotende sporten begin je niet te snel weer. Ben je bevallen met een keizersnede of na een bevalling met complicaties, overleg dan met je zorgverlener voordat je weer gaat sporten zoals vóór je zwangerschap.
Meer over gezond afvallen in deze periode lees je op de pagina gezond afvallen na je zwangerschap.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, huisarts of diëtist.